
Atatürk’ün kullandığı banyo
dairesinin giriş mahalli. Kapakları mühürlü dolapta, ilaçlar duruyor. “eski
hali”
Atatürk’ün kullandığı banyo dairesinin giriş mahalli
“günümüzdeki hali”. Sol başta Atatürk’ün son aylarında yatak odasından banyo
dairesine geçmek için kullandığı yaylı arabası görülüyor.
Halife Abdülmecid Efendi’nin 1923
yılının Şubat ayında inşa ettirdiği 14 ve
Atatürk’ün de Dolmabahçe Sarayı’nda ikâmeti sırasında kullandığı banyo dairesinin
içi.

MSHHA. CMH, 2100 “Atatürk’ün kullandığı banyo dairesinde bulunan boy
ölçmeli tartı aletinin satın alındığına dair.”
Padişah II. Abdülhamid tarafından 1876
Anayasasının tasdik edildiği, Meşrutiyet görüşmelerinin geçtiği Dolmabahçe
Sarayı’nın en müstesna mekânlarından tarihi Beyaz Oda.
Beyaz Oda Mabeyn’de Hünkâr Dairesi’nde hükümdarın mesai ve yerli
heyetleri kabul odasıydı. Devletin zirvesi tarafından memleketin gündemi bu
odadan takip ediliyordu. Cumhuriyet sonrası Mustafa Kemâl Paşa’nın da çalışma
ve kabul mekânıydı. Atatürk, harf özellikle dil ve tarih çalışmalarını bu
mekânda sürdürmüştür. Son
Halife Abdülmecid Efendi’ye hilafetin lağvedildiği tebliğatı burada
yapılmıştır.
Mustafa
Kemâl Atatürk Dolmabahçe Sarayı’nı kullandığı sürece, ikametgâh amacıyla özel
hayatın yaşanabilmesi için tasarlanmış ev kısmını (harem) kullanmış ve padişahın yatak odasında
yatmıştır. Nitekim vefat ettiği 71nolu oda pâdişâhların Harem Hususi Daire’deki
kışlık yatak odasıdır. Çünkü Harem sarayda özel hayatın mahremiyetini koruyacak şekilde yaşanabilmesi için tasarlanmış ev
kısmıdır.

Dolmabahçe Sarayı Hususi Daire’de Atatürk’ün
vefat ettiği 71 Numaralı Oda. 15. Cumhuriyet Yıldönümü Bayramı münasebetiyle
son nutuklarını Celal Bayar’a bu mekânda yazdırmıştır.
Son Halife Abdülmecid Efendi
tarafından da yatak odası olarak kullanılan 71 numaralı oda, Dolmabahçe
Sarayı’nda ikameti süresince Cumhur reisi Mustafa Kemâl Paşa’nın da yatak
odasıdır.
Dolmabahçe Sarayı’nın Güney cephesinde duvarlarındaki sarı yaldızlı
süslemeleriyle bol yıldızlı bir Temmuz gecesini hatırlatan Boğaziçi’ne nâzır bu
mekân, Pâdişâhların kışlık yatak odasıydı. Bazen yaz aylarında Pembe Salon’da
da yatan Atatürk’ün öldüğü yer olan bu tarihi oda, bugün Milli Saraylar Daire
Başkanlığı tarafından eşyalarına hiç el sürülmeden aynen muhafaza edilmektedir.
Kısacası,
Atatürk Saray’ı kullandığı sürece, özel hayatın yaşanabilmesi için tasarlanmış
ev kısmını (Harem) kullanmış ve
padişahın yatak odasında yatmıştır.
Nitekim
vefat ettiği 71 numaralı oda Harem’de Pâdişâhların kışlık yatak odasıdır. Çünkü Harem, Saray’da özel hayatın mahremiyetini koruyacak
biçimde kullanılabilmesi için
düşünülmüş ev kısmıdır.
—“Atatürk
İstanbul’a geldikçe Osmanlı padişahlarının sarayında kalmıştır. O oturduğu
kadar Dolmabahçe Sarayı’nın havası, bir ev havası idi. Bir general olması
gereken başyaverini daima küçük rütbeli subaylar arasından seçmiştir. Atatürk
görev başında hiçbir lâubalîliğe yer vermeyecek kadar ciddî, hususî yaşayışında
ise dostlarının her türlü nazını çekecek kadar samimi idi. Protokol, boğazını sıkan dar ve katı bir yaka
gibi kendisini her vakit rahatsız etmiştir ve onu hususî yaşayışı içine hiç
sokmamıştır” 15
Saraydaki
saatler zaman zaman kurulur çalıştırılır. Ancak Atatürk’ün yattığı ceviz
karyolanın sağında sofaya çıkan iki kapı arasındaki konsolun
üzerinde kesme kristal sürahinin yanındaki dokuzu
beş geçe durdurulmuş olanı istisna. Fosforlu dört köşeli olan bu saat sarayda
Atatürk’ün şahsi eşyaları arasında olup çok
sevdiği çocukluk arkadaşı Mustafa Nuri Conker’in kendisine hediyesidir.